جواب : چنانچه خود شخص اهل تشخيص ضرر است مثل اينكه مىداند براى زخم معده او مثلًا ولو در آينده ضرر ندارد بايد روزه بگيرد . سؤال 84 . برخى از بيماران مبتلا به آسم مجبور به استفاده از اسپرى سالبوتامول و . . . براى باز كردن راه تنفسى مىباشند حكم روزه اين دسته چيست ؟ جواب : در صورتى كه چيزى وارد حلق شود روزه باطل است و اگر فقط هواى خنك داخل مىشود روزه صحيح است . ولى مبتلايان مىگويند كه چيزى وارد حلق مىشود . ولى در فرض اول بهتر است روزه را بگيرند و استعمال اسپرى به مقدار لازم بنمايند و روزه آنها در صورتى كه مرضشان تا ماه رمضان سال بعد طول بكشد قضا ندارد و براى هر روز يك مد طعام به فقير بدهند . سؤال 85 . زنى وقت افطار روزه ماه رمضان بدنش به لرزه مىافتد و چشمهاى او تار مىشود و ضعيف و لاغر است شوهر مىگويد اگر روزه بگيرى تو را طلاق مىدهم مراد اين است كه زنش چاق شود آيا روزه اين زن چه حكمى دارد ؟ جواب : اگر روزه او سبب متلاشى شدن زندگى شود و براى او مشقت دارد كه مطلقه شود جايز است روزه را افطار كند ولى بايد قضاى آن را در وقت مناسب بگيرد ولى اگر روزه براى او ضرر دارد اگرچه مطلقه شدن مشقت نداشته باشد نبايد روزه بگيرد و فقط قضاى روزه بر او واجب مىشود در وقت صحت . سؤال 86 . هل يجب على الصبى البالغ او الصبية البالغة قضاء الصوم الذى لم يأت به لعدم طاقته عليه أم لا ؟ جواب : الظاهر هو عدم وجوبه عليه لأن القدرة شرط لكل تكليف فإذا لم يكن له طاقة لم يكن الصوم مقدوراً عليه فلا يجب من أصله و وجوب القضاء عليه محتاج إلى دليل و هو مفقود ، و لا يصدق الفوت ممّن لا تكليف عليه من أصله حتى يقال عليه قضاء ما فات منه و إلا فما الفرق بين ما قبل بلوغه أو بلوغها و ما بعده و وجوب القضاء على المريض و المسافر أجنبى عنه لأنه ليس به مريض و لا مسافر بل هو ممّن لا يطيقه . نعم الأحوط